شهبازیان(موسیقیدان):باید احساس خطرکرد

شهبازیان(موسیقیدان):باید احساس خطرکرد

موسیقی تزریقی نیست و هرگز نمی توان فردی را به شنیدن نوع خاصی از موسیقی، مجبور یا ترغیب کرد. به گمان من زمانی که بیشتر مردم و دوستداران موسیقی نوع خاصی از این هنر، -چه پاپ و چه سنتی- را می پسندند و از آن استقبال می کنند، باید به سلیقه آنان احترام گذاشت. اما این احترام هیچ گاه به معنای تایید این نوع خاص از موسیقی نیست. فریدون شهبازیان از آهنگسازان و موسیقیدانان صاحب نام ایران، ضمن بیان این مطلب در گفتگو با خراسان می گوید: این روزها برخی از موسیقیدانان بر این باورند که استفاده از دستگاه های الکترونیکی، صرفا به سبب شباهت موسیقی هایی از این نوع به موسیقی های مبتذل لس آنجلسی صورت می گیرد.

به گمان من، اگرچه باید به شعور و سلیقه مخاطب احترام گذاشت، اما از طرفی نیز، نباید اجازه داد که با گسترش فزاینده این گونه از موسیقی، روش های موسیقایی، آکادمیک و نیز جنبه های هنری و فنی این هنر دیرینه به ورطه ابتذال کشیده شود. شهبازیان که دوره تحصیل موسیقی را نزد عطاءا... صادم میثاق فرا گرفته و سپس برای تکمیل آموزش تحت نظر سرژ خونتیسف و لوییچی پاسانازی، مدت زمانی را در کشورهای اتریش، ایتالیا و روسیه سپری کرده است، اظهار می دارد: در سالیان اخیر با وجود مخالفت برخی از آهنگسازان درخصوص استفاده از سازهای الکترونیکی، هنوز هستند آهنگسازانی که برخلاف جریان حرکت می کنند. برخلاف برخی از آنان، معتقدم موسیقی الکترونیکی، ارتباط بیشتری با روحیات نسل جوان برقرار می کند. اما استفاده از این موسیقی را، صرفا به سبب جوان پسند بودن آن نمی پسندم. من در بسیاری از آثارم سازهایی چون ویولن، تار، دوتار و سنتور را با سازهای الکترونیکی تلفیق کرده ام که اتفاقا مورد استقبال نیز قرار گرفته است. شهبازیان که در کارنامه هنری خود ساخت بسیاری از قطعات موسیقی و نیز موسیقی متن فیلم هایی چون: لیلا (داریوش مهرجویی)، شیر سنگی (مسعود جعفری جوزانی)، هیوا (رسول ملاقلی پور)، شام آخر (فریدون جیرانی)، آوار (سیروس الوند)، پاییزان (رسول صدرعاملی) و... را به ثبت رسانده است، با اشاره به این که در سال های اخیر، دامنه تولیدات آثار موسیقی پاپ گسترش چشمگیری یافته است، می گوید: البته هر نوع موسیقی چه سنتی و چه پاپ، جایگاه ویژه خود را دارند. اما اگر این روند (گسترش تولیدات موسیقی پاپ) به فراموشی سپردن مایه های موسیقی اصیل ایرانی و غفلت از آن را به همراه داشته باشد باید نگران شد واحساس خطر کرد.

 به نظر من آثار موسیقایی باید متناسب با سلیقه های گوناگون، متنوع و متفاوت، تولید شود و هر نوع افراط و تفریط در این زمینه پیامدهای ناگوار و ناخوشایندی را درپی دارد.
شهبازیان که مدتی عضو ارکستر سمفونیک تهران، رهبر گروه کر و ارکستر سمفونیک رادیو بوده است، با خاطرنشان ساختن این که دوران جنگ بین موسیقی سنتی و پاپ، دیگر به پایان رسیده است، اضافه می کند: دوستداران موسیقی سنتی و پاپ، باید این حقیقت را بپذیرند که در عرصه موسیقی ایران هیچ کس جای دیگری را تنگ نکرده است، البته گاه به این سبب که آثار موسیقی سنتی و اصیل کمتر تولید می شود، برخی نگران می شوند که موسیقی پاپ خطری برای موسیقی اصیل ایرانی است، در حالی که برگزاری متعدد کنسرت های موسیقی اصیل ایرانی در داخل و خارج از کشور و نیز اجرای خوانندگان صاحب نام عرصه موسیقی سنتی، گواه این مدعاست که هیچ سازی جای سازهای اصیل ایرانی را نمی گیرد، البته این بدان معنا نیست که من موسیقی پاپ را نفی می کنم و با آن مخالفم اما با الهام گرفتن از گوشه ها، نواها و دستگاه های موسیقی اصیل ایرانی، می توان در تولید آثار موسیقی پاپ، موسیقی سنتی را نیز به مخاطب تقدیم کرد.

فریدون شهبازیان با اشاره به این که پخش گسترده تولیدات موسیقی پاپ، با صدای برخی از خوانندگان جوان از صدا و سیما، بیانگر این حقیقت است که جامعه علاوه بر موسیقی اصیل ایرانی، به تولیدات پاپ هم نیاز دارد، می  گوید: اگرچه تاکنون به سبب برخی شرایط و گاه نیز مخالفت های غیرمنطقی مدیران و سیاستگذاران موسیقی، راهکارهای جدی برای رفع مشکلات هنرمندان این عرصه فراهم نشده است، وی با اشاره به این که این روزها، کمتر کسی به تنگناها و محدودیت های موسیقی سنتی، پاپ و جاز می اندیشد، اضافه می کند: به باور من، هنرمندان عرصه موسیقی سنتی و پاپ -به ویژه در صحنه رقابت، تاب و توان تحمل یکدیگر را ندارند.

مشکل امروز موسیقی ما، وجود همین کم ظرفیتی هاست. هنوز فضایی بر جامعه موسیقی حاکم نشده است که آهنگسازان در کنار یکدیگر به نقد و بررسی آثار خود بپردازند. از این رو بیشتر آنها، صرفا به این می اندیشند که پاسخگوی مخاطبان خود باشند. از طرفی وجود تعارض و سیاست های دوگانه وزارت ارشاد و صدا و سیما، سبب شده است این دو دستگاه آثار تولیدی مراکز و نهادهای تحت پوشش خود را، به رسمیت نشناسند. بی شک ادامه این روند نیز جز بلاتکلیفی بسیاری از هنرمندان عرصه موسیقی پیامد دیگری به همراه نخواهد داشت